COP31’DEN ARA BÖLGEDEKİ İKİ TOPLUMLU GÜNEŞ ENERJİSİ SANTRALİ MESELESİNE...
BM
İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler
Zirvesi’nde, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel sıcaklık artışına
dikkat çekerek, fosil yakıt bağımlılığına son verilmesi gerektiğine dikkat
çekti ve ekledi “Fosil yakıtlar da dinozorlar gibi tarihe karışmalı”. Guterres,
güneş enerjisinin 10 yıl önce dünya
elektriğinin yüzde 1'ini ürettiğini, geçen yıl ise küresel elektrik talebindeki
artışın yaklaşık dörtte üçünü karşıladığını aktardı.
Temiz enerji
çok önemli ama enerji denkleminin bir tarafında doğal gaz bulunuyor. Olaya, Kıbrıs
özelinde bakmakta fayda var. Zirvenin hemen öncesinde, Kıbrıs Rum tarafı, doğal
gaz keşfinde yaklaşık 20 trilyon ayak küp gaz bulunduğu ve ilk doğal gazın 2028
yılının ilk yarısında çıkarılmasının beklendiği açıkladı. Kıbrıslı Rum lider
Nikos Hristodulidis zirvedeki konuşmasında haliyle iklim krizine değindi. Ancak,
Avrupa Birliği'nin COP31 kapsamında yayınlanan
raporunda, aralarında Kıbrıs’ın da bulunduğu bazı ülkelere 2021-2025 dönemi için belirlenen emisyon
hedeflerini şimdiden aştıkları uyarısı yapıldığını söylemedi. Tabii, “Biz doğal
gaz arıyoruz, anlaşmalar yapıyoruz , son olarak şu kadar rezerv keşfettik ” demedi. Zaten hangi lider bu zirvede böyle bir
şey söyler, o da ayrı... Hristodulids, bunları dile getirme ihtiyacı hissetmedi
ama iklim değişikliğinin siyasetin
ötesinde olduğunu ve sınır tanımadığını vurguladı. Bir de “İklim krizi siyasi
liderlik, ortak sorumluluk ve her şeyden önce kararlı eylem gerektiriyor” dedi.
Çok
doğru bir cümle. İklim krizi sınır tanımıyor ve bu yönde eylem için liderlik ve sorumluluk gerekiyor ki bunu da hemen ara
bölgede kurulması planlanan iki toplumlu güneş enerjisi santrali meselesine
bağlamak istiyorum. Bu konuda son durum ne? Projeyi, ortak bir yenilebilir
enerji projesi olarak tanımlayabiliriz. Böyle
bir proje, hem ikilim değişikliği hem de
iki toplumu yakınlaştırmaya yönelik bir girişim olması gerektiği halde, bir
türlü adım atılamıyor.
Projenin
teknik ön çalışması tamamlanmış durumda.
Avrupa Birliği tarafından desteklenen proje, Birleşmiş Milletler
Kalkınma Programı'nın (UNDP) katkısıyla hazırlandı. UNDP'nin tamamladığı
fizibilite çalışmasında 36 MWp fotovoltaik panel ve üç saatlik enerji depolama
sistemi önerildi. Projenin yalnızca yenilenebilir enerji kullanması ve üretilen
elektriğin her iki toplumun yararına olması hedefleniyor.
Hedefleniyor
hedeflenmesine de bir şey olduğu yok. Nitekim, BM Genel Sekreteri António
Guterres Ocak 2026'da yayımlanan Kıbrıs'taki iyi niyet misyonuna ilişkin
raporunda bu konuya yer vermiş ve ara bölgede bir güneş enerjisi santralinin
kurulması konusunda somut sonuçlar elde edilemediğini kaydetmişti.
Bu konuyla
ilgili geçmiş açıklamalara bakacak olursak, anlaşmazlık noktalarının neler
olduğunu az çok görebiliriz. Kıbrıs Rum
tarafının, üretilecek elektrik üzerinde doğrudan kontrol talebi ve üretilen
elektriğin yalnızca kendi elektrik şebekesine ısrarı bulunuyor. Buna ilaveten, AB’nin
fizibilite çalışmasında belirlenen dört alternatif arazi seçeneği de kabul
edilmiyor.
Proje, üretilecek
elektriğin iki toplum tarafından paylaşılması amacını taşıyor. Böylesine
değerli bir projenin zaman aşımına uğrayıp harcanmaması gerekiyor. Ara bölgede
kurulacak güneş enerjisi santralinin hayat bulması için iki taraf esnek yaklaşım
göstermeli. Ancak yeterli değil; bu gibi
konular, Hristodulidis’in de dediği gibi “liderlik” gerektiriyor.
© 2026 Tüm hakları saklıdır.
Bu internet sitesinde yayımlanan haber, yazı, fotoğraf ve diğer içeriklerin kaynak gösterilmeden veya yazılı izin alınmadan kopyalanması, çoğaltılması ve başka platformlarda yayımlanması yasaktır. İzinsiz kullanım durumunda yasal haklarımız saklıdır.

Yorumlar
Yorum Gönder