COP31’DEN ARA BÖLGEDEKİ İKİ TOPLUMLU GÜNEŞ ENERJİSİ SANTRALİ MESELESİNE...

 


BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi’nde, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel sıcaklık artışına dikkat çekerek, fosil yakıt bağımlılığına son verilmesi gerektiğine dikkat çekti ve ekledi “Fosil yakıtlar da dinozorlar gibi tarihe karışmalı”. Guterres,  güneş enerjisinin 10 yıl önce dünya elektriğinin yüzde 1'ini ürettiğini, geçen yıl ise küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık dörtte üçünü karşıladığını aktardı.

Temiz enerji çok önemli ama enerji denkleminin bir tarafında doğal gaz bulunuyor. Olaya, Kıbrıs özelinde bakmakta fayda var. Zirvenin hemen öncesinde, Kıbrıs Rum tarafı, doğal gaz keşfinde yaklaşık 20 trilyon ayak küp gaz bulunduğu ve ilk doğal gazın 2028 yılının ilk yarısında çıkarılmasının beklendiği açıkladı. Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis zirvedeki konuşmasında haliyle iklim krizine değindi. Ancak,  Avrupa Birliği'nin COP31 kapsamında yayınlanan raporunda, aralarında Kıbrıs’ın da bulunduğu bazı ülkelere  2021-2025 dönemi için belirlenen emisyon hedeflerini şimdiden aştıkları uyarısı yapıldığını söylemedi. Tabii, “Biz doğal gaz arıyoruz, anlaşmalar yapıyoruz , son olarak şu kadar rezerv keşfettik ”  demedi. Zaten hangi lider bu zirvede böyle bir şey söyler, o da ayrı... Hristodulids, bunları dile getirme ihtiyacı hissetmedi  ama iklim değişikliğinin siyasetin ötesinde olduğunu ve sınır tanımadığını vurguladı. Bir de “İklim krizi siyasi liderlik, ortak sorumluluk ve her şeyden önce kararlı eylem gerektiriyor” dedi.

Çok doğru bir cümle. İklim krizi sınır tanımıyor ve bu yönde eylem için  liderlik ve  sorumluluk gerekiyor ki bunu da hemen ara bölgede kurulması planlanan iki toplumlu güneş enerjisi santrali meselesine bağlamak istiyorum. Bu konuda son durum ne? Projeyi, ortak bir yenilebilir enerji projesi  olarak tanımlayabiliriz. Böyle bir proje, hem ikilim değişikliği  hem de iki toplumu yakınlaştırmaya yönelik bir girişim olması gerektiği halde, bir türlü adım atılamıyor.

Projenin teknik ön çalışması tamamlanmış durumda.  Avrupa Birliği tarafından desteklenen proje, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın (UNDP) katkısıyla hazırlandı. UNDP'nin tamamladığı fizibilite çalışmasında 36 MWp fotovoltaik panel ve üç saatlik enerji depolama sistemi önerildi. Projenin yalnızca yenilenebilir enerji kullanması ve üretilen elektriğin her iki toplumun yararına olması hedefleniyor.

Hedefleniyor hedeflenmesine de bir şey olduğu yok. Nitekim, BM Genel Sekreteri António Guterres Ocak 2026'da yayımlanan Kıbrıs'taki iyi niyet misyonuna ilişkin raporunda bu konuya yer vermiş ve ara bölgede bir güneş enerjisi santralinin kurulması konusunda somut sonuçlar elde edilemediğini kaydetmişti.

Bu konuyla ilgili geçmiş açıklamalara bakacak olursak, anlaşmazlık noktalarının neler olduğunu az çok  görebiliriz. Kıbrıs Rum tarafının, üretilecek elektrik üzerinde doğrudan kontrol talebi ve üretilen elektriğin yalnızca kendi elektrik şebekesine ısrarı bulunuyor. Buna ilaveten, AB’nin fizibilite çalışmasında belirlenen dört alternatif arazi seçeneği de kabul edilmiyor.

Proje, üretilecek elektriğin iki toplum tarafından paylaşılması amacını taşıyor. Böylesine değerli bir projenin zaman aşımına uğrayıp harcanmaması gerekiyor. Ara bölgede kurulacak güneş enerjisi santralinin  hayat bulması için iki taraf esnek yaklaşım göstermeli. Ancak  yeterli değil; bu gibi konular, Hristodulidis’in de dediği gibi “liderlik” gerektiriyor.


© 2026 Tüm hakları saklıdır.

Bu internet sitesinde yayımlanan haber, yazı, fotoğraf ve diğer içeriklerin kaynak gösterilmeden veya yazılı izin alınmadan kopyalanması, çoğaltılması ve başka platformlarda yayımlanması yasaktır. İzinsiz kullanım durumunda yasal haklarımız saklıdır.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

KIBRIS AÇIKLARINDA DOĞAL GAZ : BİR NİMET Mİ YOKSA LANET Mİ?

YİNE VE YENİDEN DOĞRUDAN TİCARET TÜZÜĞÜ...